Demistyfikacja SLH-DSA i jego praktyczne użycie

Być moze interesowałeś się już konceptami schematów (algorytmów) post-quantum, ale jeśli nie, przynajmniej spośród tych, które NIST dotychczas opublikował jako FIPSowy standard, SLH‑DSA (FIPS 205) jest w moim przekonaniu najbardziej elegancki.

Pisałem już o nim kiedyś tutaj (końcówka wpisu), natomiast cała rzecz wokół SLH-DSA jest o jego prostocie i nie poleganiu na własnościach matematycznych, jak np. w przypadku ML-DSA. W SLH-DSA opierasz się na “plain-old hash functions”(!).

Oczywiście musisz to włożyć w jakiś koncept, który pozwoli Ci przejść z właśności integralności (hash functions) do autentyczności, gdzie posiadasz klucz prywatny i publiczny. Tu wchodzisz w XMSS, ale XMSS są “stateful”, czyli potrzebują zewnętrzny stan, np. jakiś licznik zarządzany przez Ciebie, żeby generować kolejne podpisy. Jeśli o to nie zadbasz, kończysz jak kiedyś Sony i Playstation 3 z “nonce reuse” w ECDSA.

Ale SLH-DSA przychodzi jako “stateless” (w końcu sama nazwa to “Stateless Hash-Based Digital Signature Algorithm”), gdzie nie musisz dbać o stan. Wynika to z połączenia kilku koncepcji: deterministyczny i pseudolosowy wybór indeksów na podstawie hasha wiadomości, połączony z Hypertree i Forest of Random Subsets (FORS).

Przegląd wariantów SLH-DSA

Elegancja SLH-DSA przychodzi z kosztem, zarówno zasobów i niezbędnych cykli CPU, jak i wielkości (w bajtach) samej sygnatury.

Zobacz:

Scheme	Parameter set	NIST level	Pk bytes	Sig bytes	pk+sig	Sign (cycles)	Verify (cycles)
SLH-DSA	SHAKE-128f	1	32	17,088	17,120	239,793,806	4,764,084
SLH-DSA	SHAKE-128s	1	32	7,856	7,888	4,682,570,992	12,909,924
SLH-DSA	SHAKE-192f	3	48	35,664	35,712	386,861,992	19,876,926
SLH-DSA	SHAKE-192s	3	48	16,224	16,272	8,091,419,556	6,465,506
SLH-DSA	SHAKE-256f	5	64	49,856	49,920	763,942,250	19,886,032
SLH-DSA	SHAKE-256s	5	64	29,792	29,856	7,085,272,100	10,216,560

za PQ signatures ZOO

Masz 6 wariantów ze względu na rozróżnienie “f” (fast) oraz “s” (small) względem sygnatur, tj. albo masz szybsze podpisywanie i mniej cykli CPU, albo masz mniejszą sygnaturę kosztem większej liczby niezbędnych cykli CPU.

Aha, zapomniałem, każdy powyższy wariant masz też dostępny z funkcją haszującą SHA2 (SHA2-128f albo SHA2-256s), czyli de facto masz 12 wariantów.

Spośród tych 12 wariantów, wszystkie spełniają EUF-CMA, tj. w/w standardy bezpieczeństwa (w/g NIST) są spełnione dla przypadku, gdzie dana para kluczy podpisuje najwyżej 2^64 wiadomości.

Żeby nie było za łatwo, początkiem kwietnia 2026 NIST opublikował draft(!), SP 800-230 z dodatkowymi wariantami SLH-DSA, gdzie masz dodatkowo:

Scheme	Parameter set	NIST level	Pk bytes	Sig bytes
SLH-DSA-*-128-24	SHA2 albo SHAKE	1	32	3,856
SLH-DSA-*-192-24	SHA2 albo SHAKE	3	48	7,752
SLH-DSA-*-256-24	SHA2 albo SHAKE	5	64	14,944

Te 6 nowych wariantów masz dostępnych w wariancie, gdzie dany klucz podpisuje najwyżej 2^24 wiadomości. Innymi słowy, tą propozycją do wariantów “f” i “s” (powyżej) dokładamy de facto trzeci wariant, tj. “24”.

Dodatkowo, w publikacji podają, że aby uzyskać rozmiary sygnatur wariantu “24”, proces podpisywania jest jeszcze wolniejszy niż wariantu “s” (small) powyżej (zatem jeszcze wolniej i więcej CPU(!)). Nasuwa się zatem paradygmat “sign-once, verify-many”. Tutaj istotną informacją jest, że weryfikacja powinna być mniej kosztowna.

Wybór wariantu SLH-DSA

Na początek, SLH-DSA w dowolnym wariancie wybierasz przede wszystkim wówczas, kiedy dziś projektujesz system i jest duża szansa, że system ten będzie dalej w użyciu po 10-20 latach, np. systemy IoT/OT albo device identity. Wszędzie tam, gdzie nie możesz w prosty sposób wymienić kryptografii i zapewnić crypto agility (NIST CSWP 39). Do wykorzystania SLH-DSA rysują się zatem przypadki użycia z silnym powiązaniem z hardware i długim czasem użytkowania.

ML-DSA czy SLH-DSA-24 w X.509 PKI?

Choć najtańszy wariant SLH-DSA-*-128-24 daje Ci sygnaturę długości 3,856 bajtów, czyli jakieś dwa i pół dzisiejszego certyfikatu X.509 WEB PKI z podpisem ECDSA (jeden cert ~1440 bajtów), a do tego jeszcze trzeba dorzucić resztę danych certyfikatu. Przyszłościowo zatem (NIST.SP.800-230 to dopiero draft) rozważ na tym root certificate, a CAs i leafs na ML-DSA.